کتاب «فهم فرآیند تحول اقتصادی»

کتاب «فهم فرآیند تحول اقتصادی» اثری از داگلاس نورث و با ترجمه آقای دکتر میرسعید مهاجرانی و دکتر زهرا فرضی‌زاده با مقدمه دکتر فرشاد مومنی توسط نشر نهادگرا منتشر شد.

این کتاب که در ۱۲ فصل تنظیم گردیده است بر این مسئله اشاره دارد که یکی از برجسته‌ترین نوآوری‌های نهادگرایان در کلیت خود و به ویژه نهادگرایان تاریخی این است که با ارائه یک ترکیب خردمندانه از تبیین‌های علت کاو و دلیل کاو درباره مسائل مبتلا به جوامع انسانی، سطح کارآمدتری از معرفت علمی را درباره امور مربوط به انسان و جامعه ارائه نماید. یکی از موفق‌ترین کوشش‌ها در این زمینه کتاب «فهم فرآیند تحول اقتصادی» قلمداد می‌شود که در زمره برجسته‌ترین آثار اقتصاددان بزرگ فقید، داگلاس نورث است. او در این کتاب با رویکردی فرا رشته‌ای تصریح می‌کند که «تحول اقتصادی» تابعی از سه مجموعه بنیادی از امور غیراقتصادی هستند که عبارتند از: تحول در کمیت و کیفیت جمعیت، تغییر در ذخیره دانایی به ویژه دانش تسخیری و ضمنی برای غلبه بر طبیعت و بالاخره تغییر در چارچوب نهادی که تعیین کننده ساختار تحول یافته انگیزشی جامعه است.

 از دیدگاه نویسنده، برای ایجاد هرگونه تغییر توسعه‌گرا در حیطه اقتصادی حیات جمعی انسان‌ها، ابتدا باید یک صورت‌بندی اندیشه‌ای منضبط و روشمند از وضع مطلوب فراهم شده باشد تا تغییر مطلوب، قابلیت عینیت بخشی پیدا کند.

نورث قبل از این کتاب، در مجموعه آثار پیشین خود دیدگاه نهادی را درباره تغییر نظام حیات جمعی، تابعی از عواملی همچون نهادها، یادگیری، حوادث تاریخی، انتخاب طبیعی، قیمت‌های نسبی، قوانین و نهادهای رسمی و نحوه اجرای آنها، ایدئولوژی و مرام‌های جمعیتی و تغییر در منابع معرفی کرده بود و به شرحی که ملاحظه خواهد شد، ترکیبی روشمند و استثنائی از همه این مباحث را با تمرکز بر وجه اقتصادی آن در این کتاب در دستور کار قرار داده است. این اثر یعنی «فرآیند فهم تحول اقتصادی» آخرین اثر مهم داگلاس نورث قبل از پرداختن به مساله خطیر و خارق‌العاده صورت‌بندی نظری توسعه بر محور خشونت به حساب می‌آید که شامل مجلدات دوگانه نورث است که به ترتیب در سال‌های ۲۰۰۹ و  انتشار یافتند و از جهاتی عمیق‌ترین و راه‌گشاترین صورت‌بندی‌ها از مساله توسعه و توسعه‌نیافتگی به حساب می‌آید.

منبع: موسسه مطالعات دین و اقتصاد

JoomShaper